Wat als de warmte die normaal gesproken in onze gebouwen verloren gaat, een bron van elektriciteit zou kunnen worden? Dit is een van de mogelijkheden die pyro-elektriciteit biedt, een fysisch fenomeen dat centraal staat in het Europees Interreg France-Wallonie-Vlaanderen THERMOHARV-project.
Pyro-elektriciteit verwijst naar het vermogen van bepaalde materialen om elektriciteit te produceren wanneer ze een temperatuurverandering ondergaan. In tegenstelling tot thermo-elektriciteit, die gebruikmaakt van een temperatuurverschil tussen twee delen van een materiaal, is pyro-elektriciteit gebaseerd op temperatuurveranderingen in de tijd.
Maar hoe werkt het? Sommige materialen bezitten een eigenschap die spontane elektrische polarisatie wordt genoemd, een specifieke rangschikking van hun elektrische ladingen. Wanneer hun temperatuur stijgt of daalt, verandert deze polarisatie, wat leidt tot een herverdeling van elektrische ladingen op hun oppervlak. Deze beweging van ladingen kan vervolgens een bruikbare elektrische stroom genereren.

Dit fenomeen opent interessante mogelijkheden voor het terugwinnen van een deel van de zogenaamde "restwarmte", oftewel de gedissipeerde thermische energie die normaal gesproken niet wordt benut. In een gebouw komen talloze temperatuurschommelingen voor: verwarmingsbuizen, ventilatiesystemen, oppervlakken die aan de zon zijn blootgesteld, enzovoort.
Juist in deze context bevindt zich het THERMOHARV-project, gefinancierd door het Interreg France-Wallonie-Vlaanderen programma. De ambitie is om innovatieve materialen te ontwikkelen die deze thermische schommelingen kunnen omzetten in elektriciteit, terwijl ze zich aanpassen aan de complexe vorm van het substraat (bijvoorbeeld buizen), met name door het gebruik van flexibele pyro-elektrische composieten.

Daartoe onderzoeken de projectpartners de combinatie van polymere materialen, zoals polyurethaan, dat veelvuldig in de bouwsector wordt gebruikt, met pyro-elektrisch actieve deeltjes zoals bariumtitanaatkeramiek. Het doel is om pyro-elektrische apparaten te ontwerpen die flexibel, efficiënt en aangepast zijn aan de beperkingen van de bouwsector.
Uiteindelijk zouden deze apparaten kleine, autonome elektronische apparatuur, zoals temperatuursensoren, detectoren of verbonden objecten (IoT), van stroom kunnen voorzien door gebruik te maken van direct beschikbare energie.
Pyroelektriciteit vertegenwoordigt daarmee een veelbelovende weg om gebouwen slimmer en energiezuiniger te maken. Met THERMOHARV kan restwarmte een waardevolle bron worden voor de gebouwen van de toekomst!
